Van de Velde & Zoon Scheepvaartmuseum

In dienst van de vijand: Willem van de Velde & Zoon

Vanaf 1 oktober is de tentoonstelling ‘Willem van de Velde & Zoon’ te zien in het Scheepvaartmuseum te Amsterdam. In de tentoonstelling staat het werk van de zeventiende-eeuwse kunstenaars Willem van de Velde de Oude (1611-1693) en Willem van de Velde de Jonge (1633-1707) centraal.

Vader en zoon legden als een soort oorlogsjournalisten avant-la-lettre de Engels-Nederlandse Zeeoorlogen in de tweede helft van de zeventiende eeuw vast. De Oude deed dit vooral met pen en perkament – waarbij hij niet schroomde zich in hoogst eigen persoon in het strijdgewoel te begeven, als officiële ‘teeckenaer van de Vloote –, De Jonge werkte vooral met olieverf op doek.

Tot 1672 hadden vader en zoon een succesvol atelier in Amsterdam. De Van de Veldes werkten daarnaast samen met andere kunstenaars. Zoon Van de Velde schilderde bijvoorbeeld de achtergrond voor het bekende portret van Michiel de Ruyter door Ferdinand Bol.

Portret van Michiel de Ruyter. Bron Ferdinand Bol, Collectie Rijksmuseum Amsterdam, objectnummer SK-A-44
Portret van Michiel de Ruyter. Bron Ferdinand Bol, Collectie Rijksmuseum Amsterdam, objectnummer SK-A-44

Maar de algehele malaise die de Franse invasie over land en de Frans-Engelse dreiging op zee met zich meebracht, zorgde voor een economische crisis een ineenstorting van de kunstmarkt. Normaal gesproken zorgde een maritieme krachtmeting voor een stortvloed aan werk voor de Van de Veldes, maar nu was de markt volledig opgedroogd.

De kunstenaars gingen dan ook gretig op de uitnodiging van de Engelse koning in om aan zijn hof te komen werken. Twee van de topstukken die te bewonderen zijn tijdens de tentoonstelling ‘Willem van de Velde & Zoon’, zijn de Solebay wandtapijten, die in 2020 door het museum werden aangekocht. Aan het hof van Karel II kregen vader en zoon de opdracht om een ontwerp te maken voor zes grote wandtapijten over de Slag bij Solebay (7 juni 1672). De wandtapijten die te zien zijn, zijn onderdeel van een tweede set, die ongeveer tien jaar na de eerste set geweven is.

De Solebay wandtapijten. Collectie Scheepvaartmuseum, Amsterdam. Foto Merle Lammers
De Solebay wandtapijten. Collectie Scheepvaartmuseum, Amsterdam. Foto Merle Lammers

De zeer omvangrijke overzichtstentoonstelling, die bestaat uit bruiklenen van meer dan twintig musea in binnen- en buitenland, particuliere collecties en de collecties van het Engelse én Nederlandse koningshuis, is nog te zien tot en met 27 maart 2022.

Menu